悉尼歌剧院丨澳大利亚悉尼丨约恩·乌松

1971 م (1350-1345 ھ.ش) تئاتر شهر تهران، ایران / امیرعلی سردار افخمی

مزون کاره بازوش‌‌ سورـ گیون، فرانسه، 1961-1956

1973-1953 خانه­‌ی اپرای سیدنی سیدنی، استرالیا / یورن اوتزون

خانه­‌ی اپرای سیدنی که اوتزون طراحی آن را در سال 1953 آغاز کرد، امروزه یکی از مشهورترین ساختمان­‌های جهان است و نماد شهر خود، یا شاید حتا کل قاره اقیانوسیه به شمار می­‌رود.

اندیشـه‌­ی ایجــاد یک مرکــز فرهنگـی مختـص موسیقی در سیدنی برای بالا بردن وجهه و اعتبار شهر به اواخـر دهـه‌­ی 1940 بـاز­ می‌­گردد. در سـال 1955 رقابتی بین‌­المللی برای طراحی مکانی برگزار شد که دو تالار نمایش (یکی با گنجایش 3500 و دیگری 1200 صندلی)، همه‌­ی فضاهای صحنه­‌ای و نمایشی لازم، اتاق‌­های تمرین، مرکز پخش، رستورانی با گنجایش 250 نفر، دو اتاق گردهمایی، و یک کافه‌­تریا و سرسرا برای هر تالار نمایش را در خود جای دهد.

جایزه­‌ی نخست به یورن اوتزون، معمار 38 ساله‌­ی دانمارکی رسید که در آن زمان چهره­‌ای ناشناخته بود. طرح او بسیار خیره‌­کننده بود: دو تالار نمایش بر یک قاعده­‌ی سنگی پهلو به پهلوی یکدیگر قرار گرفته‌­اند و عناصر ترکیبی عظیمی که در حقیقت “صدف”های سقف هستند، به آنها متصل شده­‌اند. هیئت داوران بر این اعتقاد بود که طرح برنده این قابلیت را دارد تا به یکی از برجسته­‌ترین آثار معماری سراسر جهان تبدیل شود. مطبوعات بین‌­المللی با شگفتی، سردرگمی یا تحقیر نسبت به طرح اوتزون واکنش نشان می­‌دادند و آنان که دوراندیش و روشن­ بین­تر بودند، ظهور ساختمانی نمادین و شاخص را پیش­بینی می‌­کردند که همین طور هم شد. کار در سال 1957 میلادی آغاز شد و تا 1973 به طول انجامید. دستیار اوتزون در این پروژه، شرکت مهندسی اووه آروپ و شرکا بود که در حوزه­‌ی کار خود یکی از معتبرترین شرکت‌­های جهان به شمار می‌­آمد. مشکلات بسیاری باید حل می‌­شد که نیاز به مطالعه و پژوهش­‌های مداوم داشت.

اختلاف نظر میان اوتزون و مقامات شهر سیدنی افزایش یافت، به­ ویژه هنگامی که مخارج از میزان پیش­بینی ­شده بیش­تر شد. اوتزون در سال 1966 ناچار به استعفا شد و کار را نیمه ­تمام رها کرد. ساختمان به وسیله‌­ی دیگران تکمیل و در سال 1973 افتتاح و همان گونه که انتظار می­رفت، به یکی از مشهورترین و محبوب­ترین بناهای سده­‌ی بیستم میلادی تبدیل شد. از دماغه‌­ی بِنِلانگ و خلیج سیدنی می­توان دوازده “صدف” خانه‌­ی اپرای سیدنی را مشاهده کرد که با 60 متر ارتفاع، هم به بادبان ­های عظیم شباهت دارند و هم به موج‌­هایی سربه­ فلک ­کشیده که به سوی اقیانوس خیز برداشته­‌اند.

مدارک فنی