利物浦Lime St·东段改造项目丨英国利物浦丨Broadway Malyan

fot. Barnabas Calder

Koszmarna „przebudowa” ulicy w Liverpoolu najbrzydszą realizacją w UK

Szymon Biedronka

ARCHITEKTURA

CIEKAWOSTKI

17 lipca 2024

Brytyjski magazyn „The Fence” wybrał tegorocznego zwycięzcę konkursu „Carbuncle Cup” (Puchar Ropnia). Magazyn wskrzesił konkurs na najbrzydszy budynek Wielkiej Brytanii po sześciu latach. Tym razem nagrodzono nie budynek, ale większy projekt. Przebudowa wschodniej pierzei Lime St. w Liverpoolu autorstwa studia Broadway Malyan uznano za nieudany przykład ingerencji w historyczną tkankę miasta. Kilka kamienic, zabytkowe kino i restauracje zostały wyburzone pod budowę długiego hotelu i domu studenckiego. Jury konkursu rozumiało wyburzenie niszczejących budynków. Jednak projekt Broadway Malyan okazał się koszmarną alternatywą.

W 2016 r. różne firmy wyburzyły pewien fragment Lime St. w Liverpoolu. Niszczejące kamienice nie były wpisane na listę zabytków. W dodatku trudno jednoznacznie stwierdzić, czy ich architektura była na tyle wybitna, by je ratować. Niewielkie sklepy, restauracje były wkomponowane w ruiny kina i opustoszałe kamienice.

Tę wyrwę w ulicy postanowiono „załatać” jednym długim budynkiem. Broadway Malyan stworzyło obiekt składający się z dwóch schodkowo ułożonych brył. Wysokość fasady została dostosowana do poziomu pozostałych kamienic. Zauważalne są także grafiki nawiązujące do dawnej zabudowy ulicy. Narysowane szyldy sklepów, restauracji i kina nie rekompensują jednak utraconej historii. Wyższa bryła powiela układ fasady. W środku znajduje się hotel, dom studencki i sklep spożywczy.

„

Greed has rarely looked so greedy

”

Jurorzy konkursu „Carbuncle Cup” użyli nieco ostrzejszych słów. Jeden z członków komisji zarzucił budynkowi banalność i nijakość. Projekt jest po prostu „bez duszy”. Co więcej, według jury „chciwość nigdy nie wyglądała tak chciwie”. Te słowa odnoszą się w szczególności do procesu wyburzania budynków zainicjowanego przez deweloperów. Ulica wygląda tak, jak gdyby

deweloper chciał przykryć swój projekt płachtą, na której narysował dawną zabudowę

. Trudno o bardziej dosadne wytłumaczenie werdyktu komisji.

„The Fence” zaznacza także, że problem nie leży w wyburzaniu ruin. Mimo lokalnych prób ratowania budynków, ich stan nie pozwalał na sensowny remont. Mieszkańcy szczególnie żałują wyburzenia dawnego kina The Futurist. Budynek w stylu georgiańskim powstał w 1912 r. Kino ledwo przetrwało intensywne bombardowania podczas wojny. Budynek odbudowano w stylu klasycystycznym. Wzrost popularności kaset wideo i ogólny krach na rynku kinowym doprowadził do zamknięcia The Futurist w 1982 r. Plany przebudowy i przekształcenia budynku w klub nie przyniosły skutku. Jeszcze na początku XXI wieku mieszkańcy rozpoczęli kampanię mającą na celu wyremontowanie zabytku. Jednak rada miasta uznała, że budynek grozi zawaleniem i należy go wyburzyć wraz z niszczejącymi kamienicami.

fot. Barnabas Calder

Specjalność studia

Broadway Malyan działa od ponad 66 lat. Pracownia zdobyła 240 nagród architektonicznych. Studio prowadzi działalność w wielu państwach i sektorach. Do bardziej rozpoznawalnych inwestycji należą m.in Porto Office Park w Porto, Kampus BP w Sunbury oraz Galeria Młociny w Warszawie. Poza centrami handlowymi i biurami architekci projektują także całe dystrykty i osiedla miast takich jak Singapur czy Abu Zabi.

W konkursie wyłoniono w sumie sześć budynków nominowanych do tej niezbyt zaszczytnej nagrody. Obok projektu Broadway Malyan „doceniono” także budynki z Londynu, Glasgow i Edynburga. Wśród nominowanych znalazł się również szpital uniwersytecki w Liverpoolu, jednak w porównaniu do Lime Street nie jest to aż tak koszmarny projekt.

Trudno stwierdzić czy to chciwość deweloperów wyburzających fragment ulicy doprowadziła do powstania tej nieudanej inwestycji. To przecież doświadczone studio posiadające jedno z biur w Liverpoolu stworzyło niedopasowany do okolicy, nudny projekt. Co gorsze, mowa tu o ulicy w historycznym centrum miasta. Liverpool przetrwał jedno z najsilniejszych bombardowań w historii kraju. Obecnie miasto ma jednak problem z „nalotem” złej architektury.

fot. Barnabas Calder

fot. Barnabas Calder

fot. Barnabas Calder

Lime Street w 2015 r., fot. Google Maps

Lime Street w 2015 r., fot. Google Maps

The Futurist w 2012 r., fot. Rept0n1x, wikimedia, CC 3.0

Lime Street w 2015 r., fot. Google Maps

Kino The Futurist, ok. 1938 r., domena publiczna